بیمتال زیمنس و نقش آن در نسل جدید حفاظت موتور
بیمتال زیمنس و نقش آن در نسل جدید حفاظت موتور | بررسی فنی و تازههای تکنولوژی SIRIUS
در سالهای اخیر، افزایش اتوماسیون صنعتی در بخشهایی مانند نفت و گاز، پتروشیمی، فولاد، سیمان، آب و فاضلاب و صنایع تولیدی، نیاز به حفاظت هوشمند و قابلاعتماد موتورهای الکتریکی را بیش از هر زمان دیگری پررنگ کرده است. یکی از تجهیزاتی که همچنان جایگاه کلیدی خود را در مدارهای موتور حفظ کرده، بیمتال یا رله حرارتی زیمنس است؛ تجهیزی که با وجود توسعه سیستمهای حفاظتی دیجیتال، همچنان بهعنوان اولین خط دفاعی در برابر اضافهبار حرارتی موتور شناخته میشود.
بیمتال چیست و چرا هنوز ضروری است؟
بیمتال یک رله حرارتی است که بر اساس انبساط دو فلز با ضریب حرارتی متفاوت کار میکند. زمانی که جریان موتور از مقدار نامی بیشتر میشود، صفحه دو فلزی گرم شده و با تغییر شکل، مسیر فرمان را قطع میکند؛ این قطع یا مستقیماً مدار را باز میکند یا فرمان قطع را به کنتاکتور میدهد.
نکته مهم این است که:
-
بیمتال برای حفاظت در برابر اضافهبار طراحی شده،
-
اما جایگزین فیوز یا کلید محافظ اتصال کوتاه نیست.
این ویژگی باعث شده هنوز هم در اغلب تابلوهای برق صنعتی، وجود بیمتال ضروری باشد.
اخبار و بهروزرسانیهای زیمنس در حوزه بیمتال – خانواده SIRIUS
زیمنس در سالهای اخیر نسخههای جدیدی از بیمتالهای سری SIRIUS را توسعه داده که بیشتر آنها با هدف سازگاری بهتر با نیازهای روز صنایع طراحی شدهاند. مهمترین تغییرات و نوآوریهای اخیر شامل موارد زیر است:
🔹 ۱. هماهنگی کامل با کنتاکتورهای سری 3RT
یکی از مواردی که زیمنس در بهروزرسانیهای جدید به آن توجه کرده، افزایش هماهنگی الکترومکانیکی و حرارتی بین بیمتال و کنتاکتور است.
این هماهنگی باعث میشود:
-
تریپ کاذب کاهش یابد
-
تحمل اضافهبار کوتاهمدت بهبود یابد
-
عمر کنتاکتور و موتور بیشتر شود
زیمنس این هماهنگی را در مستندات استاندارد Type-2 Coordination منتشر کرده است.
🔹 ۲. افزایش پایداری در دما و رطوبت بالا
نسل جدید بیمتالهای زیمنس با مواد جدید و ایزولاسیون بهبودیافته ساخته شدهاند.
این تغییرات طبق آخرین گزارش زیمنس، باعث افزایش عملکرد در شرایط محیطی سخت شده است:
-
دمای عملیاتی بالاتر
-
مقاومت در برابر گردوغبار صنعتی
-
عملکرد پایدار در تابلوهای فضای باز (Outdoor)
این موضوع برای صنایع نفت، فولاد و سیمان بسیار کاربردی است.
🔹 ۳. بهبود تنظیم جریان و دقت قطع
نسل جدید بیمتالها دارای بازه تنظیم جریان روانتر و دقیقتر هستند که امکان تنظیم بهتر روی جریان موتور را فراهم میکند.
طبقهبندی جدید موارد زیر را شامل میشود:
-
تنظیم دقیق 1.0 تا 1.1 جریان نامی
-
کلاس حرارتی استاندارد IEC
-
دقت بالاتر در تشخیص اضافهبار طولانیمدت
🔹 ۴. قابلیت اطمینان بیشتر در استارتهای سنگین
در پروژههایی مانند صنایع بالابر، نوار نقاله، پمپخانههای بزرگ و کمپرسورها، استارت اولیه میتواند جریان بسیار بالایی ایجاد کند.
بیمتالهای جدید زیمنس طوری طراحی شدهاند که:
-
این جریان اولیه را بهعنوان اضافهبار اشتباه نکنند
-
فقط در صورت ادامهدار بودن افزایش جریان، عمل قطع را انجام دهند
این ویژگی برای حفاظت موتورهای بزرگ حیاتی است.
🔹 ۵. بهبود در سیستم ریست و تشخیص وضعیت
زیمنس در طراحی جدید به موضوع نگهداری و تعمیرات نیز توجه کرده است.
این بیمتالها دارای:
-
نشانگر وضعیت تریپ
-
حالت ریست دستی/اتوماتیک
-
شناسایی آسان اضافهبار واقعی
هستند و برای تیمهای نگهداری صنعتی، زمان توقف سیستم را کاهش میدهند.
جمعبندی مهندسی
بیمتالهای زیمنس همچنان یکی از مهمترین المانهای حفاظتی در مدارهای موتور محسوب میشوند.
در حالیکه سیستمهای دیجیتال مانند رلههای حفاظتی و کنترلی پیشرفته رشد زیادی داشتهاند، بیمتال به دلیل:
-
ساختار ساده
-
سرعت عمل قابل اعتماد
-
هزینه نگهداری پایین
-
سازگاری با انواع موتور
-
استانداردهای جهانی IEC
هنوز هم بخش ثابت تابلوهای موتوری در صنایع مختلف ایران و جهان است.
آخرین بهروزرسانیهای زیمنس در سری SIRIUS نشان میدهد که این شرکت تمرکز خود را بر افزایش دقت، پایداری محیطی و هماهنگی بیشتر با کنتاکتورهای نسل جدید گذاشته است؛ موضوعی که باعث میشود این تجهیزات در پروژههای صنعتی کشور، همچنان بهعنوان گزینهای مطمئن مورد استفاده قرار بگیرند.
